چهارشنبه، ۱ مهر ۱۴۰۵

پوسته شدن یا جدا شدن لعاب یکی از مشکلات رایج در لعابکاری سرامیک است و میتواند به دلایل مختلفی از آمادهسازی بدنه و ضخامت لایهها گرفته تا فرمول لعاب و شرایط پخت اتفاق بیفتد.
۱. ناسازگاری لعاب و بدنه
اگر لعاب و بدنه از نظر انبساط و انقباض حرارتی با یکدیگر سازگار نباشند، هنگام سرد شدن قطعه تنش ایجاد شده و ممکن است لعاب از سطح جدا شود.
۲. ضخامت زیاد لعاب
اجرای لعاب با ضخامت بیش از حد میتواند باعث ترک خوردن، جمعشدن یا جدا شدن لایه لعاب شود. ضخامت مناسب به نوع لعاب و بدنه بستگی دارد و بهتر است با تست مشخص شود.
۳. ضخامت زیاد رنگ زیرلعابی
اگر رنگ زیرلعابی بیش از حد ضخیم اجرا شود، ممکن است در زمان خشک شدن یا پخت ترک بخورد و پوسته کند. بهتر است بهجای ایجاد یک لایه ضخیم، رنگ در لایههای نازک و کنترلشده اجرا شود.
اگر میخواهید نقاشی زیرلعابی و انواع روشهای لعابزنی و ساخت لعاب را اصولی یاد بگیرید...
اگر میخواهید اصول اجرای لعاب، شناخت رفتار لعاب، ضخامت مناسب و مشکلات رایج آن را درست یاد بگیرید، در دوره مجازی آموزش نقاشی زیرلعابی و لعاب بَبوک این مباحث بهصورت مرحلهبهمرحله آموزش داده میشود تا بتوانید علت مشکلات کارتان را بهتر تشخیص دهید و کمتر گرفتار آزمونوخطا شوید.
۴. سمباده زدن بیش از حد بدنه
سمبادهکاری زیاد میتواند با تغییر بافت و میزان جذب سطح، روی نحوه قرارگیری لعاب تأثیر بگذارد. بدنه را فقط به اندازه لازم صاف و آماده کنید.
۵. ابرکشی زیاد روی بدنه
ابرکشی بیش از حد میتواند شرایط سطح و میزان رطوبت و جذب آن را تغییر دهد و باعث شود لعاب بهصورت یکنواخت روی بدنه قرار نگیرد.
۶. وجود گردوغبار یا چربی روی بیسکویت
گردوغبار، چربی دست یا ذرات باقیمانده روی سطح میتوانند مانع از اجرای صحیح لعاب شوند. قبل از لعابکاری، سطح باید کاملاً تمیز باشد.
۷. خشک نشدن کامل قطعه
اگر لایه لعاب بهخوبی خشک نشده باشد، رطوبت باقیمانده میتواند در مراحل بعدی باعث ایجاد ترک و مشکلات سطحی شود. قطعه باید قبل از ورود به کوره کاملاً خشک باشد.
۸. مشکل در فرمول لعاب
ترکیب لعاب و نسبت مواد اولیه روی رفتار نهایی آن تأثیر دارد. اگر یک لعاب مرتباً پوسته میکند، بهتر است فرمول آن بررسی و روی نمونههای کوچک تست شود.
۹. دما و برنامه پخت نامناسب
دمای پخت یا برنامه حرارتی نامتناسب با بدنه و لعاب میتواند باعث ایجاد تنش و مشکلات مختلف در سطح شود. برای هر ترکیب بدنه و لعاب، تست پخت اهمیت زیادی دارد.
پوسته شدن، کراولینگ یا کرازلینگ؟
این اصطلاحات را نباید با هم اشتباه گرفت:
- کراولینگ (Crawling): لعاب هنگام پخت از بخشهایی از سطح عقب میکشد و قسمتهایی از بدنه بدون لعاب باقی میماند.
- شیورینگ (Shivering): لعاب بعد از پخت، معمولاً در لبهها یا قسمتهای برجسته، ورقهورقه شده و از سطح جدا میشود.
- کرازلینگ (Crazing): ایجاد شبکهای از ترکهای ریز روی سطح لعاب است.
شناخت ظاهر عیب کمک میکند علت را دقیقتر پیدا کنید.
چطور از پوسته شدن لعاب جلوگیری کنیم؟
قبل از پخت این موارد را بررسی کنید:
- ضخامت لعاب مناسب باشد.
- بدنه بیش از حد سمباده یا ابرکشی نشده باشد.
- سطح بیسکویت کاملاً تمیز باشد.
- قطعه کاملاً خشک شده باشد.
- لعاب و بدنه با یکدیگر سازگار باشند.
- لعابهای جدید ابتدا روی نمونه تست شوند.
- دما و برنامه پخت متناسب با بدنه و لعاب انتخاب شود.
نکته مهم: اگر پوسته شدن فقط روی یک لعاب خاص اتفاق میافتد، احتمال دارد مشکل از خود لعاب یا سازگاری آن با بدنه باشد؛ اما اگر روی چند لعاب مختلف تکرار میشود، آمادهسازی سطح و شرایط اجرای کار هم باید بررسی شود.